Vậy giờ đây, nếu các ngươi thực sự nghe tiếng Ta và giữ giao ước của Ta, thì giữa hết mọi dân, các ngươi sẽ là sở hữu riêng của Ta. Vì toàn cõi đất đều là của Ta. Ta sẽ coi các ngươi là một vương quốc tư tế, một dân thánh.” (Xh 19,5-6)
Đây là một thời điểm vô cùng quan trọng trong lịch sử cứu độ. Dưới chân núi Sinai, Thiên Chúa hứa với các chi tộc Israel rằng nếu họ giữ giao ước, họ sẽ trở thành một “vương quốc tư tế.” Thực ra, cụm từ Hípri ở đây là mamlekheth kōhanim, nghĩa đen là “vương quyền của các tư tế” hay “vương triều tư tế.”
“Vương quyền” có thể được hiểu là một tập hợp các vị vua. Khi đó, “vương quyền của các tư tế” sẽ có nghĩa là “một tập thể gồm những vị vua đồng thời cũng là tư tế,” hay ngắn gọn hơn là “một hàng tư tế vương giả.” Tuy nhiên, “vương quyền” cũng có thể đơn giản là một từ đồng nghĩa với “vương quốc.” Vì thế trong bản dịch dùng trong Thánh lễ, cụm từ này được dịch là “vương quốc tư tế.”
Chúng ta thấy rằng Tân Ước đã hiểu cụm từ này theo cả hai cách. Thánh Phêrô dùng cách diễn tả “hàng tư tế vương giả” trong 1 Pr 2,9, còn thánh Gioan dùng “vương quốc tư tế” trong Kh 1,6. Theo tôi, cách dịch “hàng tư tế vương giả” phong phú hơn về mặt thần học và phù hợp hơn với bối cảnh của Xh 19,5-6. Bởi lẽ ở đây Thiên Chúa đang đề nghị với dân Israel việc khôi phục những đặc ân vốn thuộc về Ađam, người vừa là vua vừa là tư tế.
Chúng ta nhận ra vương quyền của Ađam khi ông được trao “quyền thống trị” (một thuật ngữ mang tính vương quyền) trên mặt đất trong St 1,26. Còn chức tư tế của ông thể hiện ở việc ông được giao nhiệm vụ “canh tác và gìn giữ” (tiếng Hípri: ‘ābad và shāmar) khu Vườn Êđen. Đây là những động từ mang ý nghĩa tư tế (x. Ds 3,7 trong nguyên bản Hípri).
Dĩ nhiên, Ađam đã đánh mất vương quyền và chức tư tế của mình khi không vâng lời và nghe theo lời của kẻ chống lại Thiên Chúa trong St 3. Nhưng giờ đây, dân Israel đang quy tụ dưới chân núi Sinai được trao cơ hội để lấy lại những đặc ân của Ađam.
Nếu họ trung thành giữ giao ước của Thiên Chúa, họ sẽ trở thành một “nhân loại mới” (một trong những nghĩa của từ “Ađam” là “con người” hay “nhân loại”) và được phục hồi ơn gọi nguyên thủy của nhân loại: trở thành một cộng đồng vừa mang tính vương giả vừa mang tính tư tế.
Nhưng nếu tất cả người Israel đều trở thành vua và tư tế, thì ai sẽ là thần dân và giáo dân của họ? Chỉ cần suy nghĩ một chút là có câu trả lời: các dân ngoại.
Và như thế, chúng ta bắt đầu nhận ra “Kế hoạch A” nguyên thủy của lịch sử cứu độ: Thiên Chúa muốn dân Israel lan rộng khắp mặt đất để cai quản và thánh hóa các dân ngoại, đưa họ trở về với Thiên Chúa.
Thật đáng tiếc, người Israel lại thích sự khoái lạc của nền ngoại giáo Ai Cập hơn là lời mời gọi đòi hỏi nhiều hy sinh của giao ước. Vì thế, kế hoạch cứu độ này đã bị chệch hướng và phải được điều chỉnh theo một hướng khác vài chương sau đó, sau biến cố Con Bò Vàng (Xh 32). -- Dr. John Bergsma, The Word of the Lord: Reflections on the Sunday Mass Readings for Year A
0 Nhận xét