Anh em đã nghe luật dạy người xưa. Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết. -- Mt. 5:17-37

Những ví dụ lặp đi lặp lại của Chúa Giêsu: “Anh em đã nghe dạy người xưa rằng… còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết…” rõ ràng là một lời khẳng định về thẩm quyền của Thiên Chúa.

Tuy nhiên, sự thay đổi này không phải là việc bãi bỏ Lề Luật cũ, cũng không phải là sửa sai Lề Luật ấy. Chính Chúa Giêsu nói: “Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Lề Luật hay các Ngôn Sứ. Thầy đến không phải để bãi bỏ, nhưng để kiện toàn.” Chúa Giêsu đối với Lề Luật cũ cũng như bông hoa đối với hạt giống, hay người trưởng thành đối với đứa trẻ.

Điều này mang tính quyết định đối với mối tương quan giữa Do Thái giáo và Kitô giáo như hai tôn giáo. Chúa Giêsu không bao giờ nói rằng Người muốn người Do Thái thôi là người Do Thái để trở thành Kitô hữu; hoặc rằng vì Kitô giáo đúng nên Do Thái giáo sai. Khi người Do Thái ngày nay đón nhận Kitô giáo, họ hầu như luôn nói rằng họ trở nên “Do Thái hơn,” chứ không phải “ít Do Thái hơn”; họ trở thành những người Do Thái được kiện toàn, được hoàn tất — những người Do Thái đã tìm thấy Đấng Mêsia của mình.

Đúng, đó là một thay đổi triệt để. Đứa trẻ thay đổi khi trở thành người trưởng thành, và hạt giống thay đổi khi trở thành bông hoa. Nhưng nó thay đổi để trở nên chính nó nhiều hơn, chứ không phải ít hơn. Mọi thay đổi Chúa Giêsu thực hiện đối với Lề Luật cũ, mọi đối lập giữa “anh em đã nghe dạy người xưa rằng…” và “còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết…” đều là những thay đổi theo hướng “cùng một điều ấy nhưng trọn vẹn hơn,” chứ không phải ít đi. Lề Luật không bị bãi bỏ, nhưng được khai triển và soi sáng — như một phim X-quang không phá hủy thân thể bạn, nhưng làm sáng tỏ cấu trúc bên trong của nó.

Người giải thích điều răn “Ngươi chớ giết người” không chỉ có nghĩa là ta không được giết bằng tay, mà còn là ta không được giết bằng lòng, tức là không được nuôi hận thù. Người giải thích điều răn “Ngươi chớ ngoại tình” không chỉ có nghĩa là ta không được bất trung bằng thân xác, mà còn là ta không được bất trung ngay cả trong linh hồn.

Nhưng Chúa Giêsu phơi bày căn bệnh nội tâm của chúng ta bằng “phim X-quang” của Người: sự thù ghét khinh miệt tự nó đã là một dạng giết người; lòng tham là một dạng trộm cắp; việc phải thề thốt cho thấy chúng ta là những kẻ nói dối; và dục vọng là một dạng ngoại tình. Ý chính của bài giảng Chúa Giêsu cũng như ý chính của một phim X-quang: nó chỉ cho ta thấy nhu cầu phải được “phẫu thuật tận căn”, và chính Người là vị phẫu thuật viên. Chúng ta không chỉ cần điều chỉnh hành vi, mà cần được thay tim. Và chỉ một mình Người có thể ban cho ta một trái tim mới. Vì thế, tác giả Thánh Vịnh cầu nguyện: “Lạy Thiên Chúa, xin tạo cho con một tấm lòng trong sạch” (Tv 51,12). Chỉ Thiên Chúa mới có thể tạo dựng.

(Từ “tạo” trong tiếng Hípri là bara’ không hiện diện trong bất cứ ngôn ngữ cổ nào khác, bởi vì không một thần linh ngoại giáo nào có quyền năng ấy. Bara’ luôn luôn có Thiên Chúa làm chủ từ, chứ không phải con người. Dù chúng ta có “sáng tạo” đến đâu, ta cũng không thể tạo ra cái gì từ hư không; ta chỉ có thể thay đổi và cải thiện những gì đã có sẵn. Nhưng bara’ không chỉ có nghĩa là nắn lại hay tái định hình một điều cũ, mà là làm nên một điều hoàn toàn mới mẻ, điều trước đó chưa từng hiện hữu. Chúng ta không chỉ cần “vá víu” trái tim cũ, nhưng cần một trái tim mới, một linh hồn mới, một sự sống mới — và chỉ Thiên Chúa mới có thể ban điều ấy cho ta.)