Sinh nhật của Chúa là khởi đầu của hoà bình

Trích bài giảng của thánh Lê-ô Cả, giáo hoàng.

Con Thiên Chúa uy nghi cao cả đã chẳng coi khinh tình trạng trẻ thơ. Với thời gian, trẻ thơ đã lớn, đã đạt tới mức trưởng thành. Sau khi Người đạt được chiến thắng hoàn toàn nhờ cuộc Thương Khó và Phục Sinh, thì tất cả mọi hành động của kiếp người hèn hạ Người đã chấp nhận vì yêu thương chúng ta, đã trở thành quá khứ. Tuy nhiên, ngày lễ hôm nay nhắc lại cho chúng ta những biến cố đầu tiên của Đức Giê-su sinh làm con Đức Trinh Nữ Ma-ri-a. Khi mừng kính ngày giáng sinh của Đấng Cứu Thế, chúng ta cũng mừng chính nguồn gốc của mình.

Thật vậy, ngày Đức Ki-tô giáng sinh cũng là ngày dân Ki-tô hữu khởi đầu. Mừng sinh nhật của đầu là mừng sinh nhật của thân thể.

Dĩ nhiên mỗi người được mời gọi theo phiên thứ của mình. Con cái của Hội Thánh xuất hiện vào những thời điểm khác nhau. Nhưng vì toàn thể các tín hữu đều sinh ra từ giếng nước thánh tẩy, đều cùng chịu đóng đinh với Đức Ki-tô trong cuộc Thương Khó, cùng sống lại với Người trong mầu nhiệm Phục Sinh, cùng được đặt với Người bên hữu Chúa Cha trong mầu nhiệm Thăng Thiên, thì tất cả cũng được sinh ra cùng với Người trong mầu nhiệm Giáng Sinh này.

Người tín hữu thuộc bất cứ phần đất nào trên thế giới, đã được tái sinh trong Đức Ki-tô sau khi từ bỏ đường tội lỗi của con người cũ, thì cũng nhờ được tái sinh mà trở nên người mới. Người ấy không còn thuộc dòng giống cha ông theo huyết nhục, nhưng thuộc dòng tộc Đấng Cứu Thế là Đấng đã trở nên con của loài người để chúng ta được làm con cái Thiên Chúa.

Thật vậy, nếu Người không tự hạ mình và xuống với chúng ta, thì không ai có thể nhờ công nghiệp của riêng mình mà đến với Người được.

Chúa ban cho ta một ân huệ vừa lớn lao, vừa huy hoàng như thế, thì chúng ta phải mừng kính sao cho xứng hợp. Quả vậy, như lời thánh Tông Đồ, chúng ta đã nhận được không phải tinh thần thế tục, nhưng là Thánh Thần phát xuất từ Thiên Chúa, để nhận biết những hồng ân Người ban tặng. Chúng ta chỉ có thể tôn thờ Người cách xứng hợp khi ta dâng cho Người những gì Người đã ban cho ta.

Vậy, trong kho tàng Thiên Chúa đã rộng ban, chúng ta có thể tìm thấy điều gì xứng hợp để mừng kính ngày lễ này cho bằng sự bình an đã được các thiên thần công bố trong ngày Chúa giáng sinh ? Đây chính là sự bình an sinh ra những con cái của Thiên Chúa, sự bình an nuôi dưỡng tình yêu, tạo nên sự hợp nhất, cho các thánh được nghỉ yên, dẫn tới chỗ cư ngụ muôn đời. Việc chính của bình an, hoa quả đặc thù của bình an là tách biệt con người ra khỏi thế gian mà cho kết hợp với Thiên Chúa.

Vậy, những người được sinh ra không phải do khí huyết, cũng không phải do ý muốn tự nhiên của con người, hoặc do ý muốn của phái nam, nhưng do chính Thiên Chúa, phải dâng lên Chúa Cha sự đồng tâm nhất trí của những người con xây dựng hoà bình. Tất cả những ai được Thiên Chúa nhận làm con, hãy cùng nhau tìm đến với vị Trưởng Tử của tạo thành mới ; Người đã đến không phải để làm theo ý riêng mình, nhưng là để làm theo ý Đấng đã sai mình. Những người được Chúa Cha cho thừa hưởng ân huệ làm con không phải là những người bất hoà, chia rẽ, nhưng là những người có cùng một tâm tình, có cùng một tình yêu. Được tái tạo theo một hình ảnh duy nhất, họ phải có tâm hồn tương xứng với hình ảnh ấy.

Sinh nhật của Chúa là khởi đầu của hoà bình, như lời thánh Tông Đồ : Chính Người là bình an của chúng ta, Người đã liên kết đôi bên. Dù chúng ta là dân Do-thái hay dân ngoại, nhưng chính nhờ Người, tất cả chúng ta được liên kết trong một thần khí duy nhất mà đến cùng Chúa Cha.

Ngài là Ađam mới, hồi phục vườn Êđen; là Môse mới giải thoát chúng ta khỏi sự chết -- CN thứ II Mùa Vọng, năm A

Nếu năm câu đầu (Is 11,1–5) chủ yếu là về chủ đề “Đavít mới — vương quốc mới”, thì sang câu 6, hình ảnh chuyển sang bối cảnh Vườn Êđen:

Bấy giờ sói sẽ ở với chiên con, beo nằm bên dê nhỏ. Bò tơ và sư tử non được nuôi chung với nhau, một cậu bé sẽ chăn dắt chúng... Sẽ không còn ai tác hại và tàn phá trên khắp núi thánh của Ta, vì sự hiểu biết Đức Chúa sẽ tràn ngập đất này, cũng như nước lấp đầy lòng biển. (Isaia 11:6

Đây là sự hồi phục của nền hòa bình nguyên thủy của Vườn Êđen, thể hiện qua việc ăn chỉ trái cây thời ban sơ dành cho cả người và thú vật (St 1,30). “Một cậu bé” trong câu 7 ban đầu có lẽ chỉ là một phần của biểu tượng hòa bình, nhưng về mặt thiêng liêng có thể được hiểu như hình ảnh Hài Nhi Giêsu, Đấng đã “hiện diện” giữa các loài vật trong hang đá khi Ngài giáng sinh, biến nơi bé nhỏ ấy của Bêlem thành một Êđen mới trong đêm Nhập Thể.

... Sấm ngôn trở nên phức tạp, nhưng kết thúc ở câu cuối với hình ảnh rõ ràng của một cuộc Xuất Hành mới:

Đức Chúa sẽ khiến khô cạn vịnh biển Ai Cập, vung tay trên sông Cả (Euphrates) bằng cơn gió mạnh, dữ dội; Người sẽ chia sông ấy thành bảy nhánh, để có thể lội qua chỉ với đôi dép.(c. 15)

Như xưa Thiên Chúa đã cho Môsê dẫn dân Israel ra khỏi Ai Cập bằng cách vượt qua Biển Đỏ, thì nay Thiên Chúa sẽ làm trỗi dậy “chồi từ gốc Giêsê” — chính là vị Vua Đavít mới được hứa ban ở phần mở đầu (cc. 1–5) — và Ngài sẽ dẫn những người sống sót của Israel vượt qua sông Euphrates, con sông ngăn cách Israel và các dân lân bang với Assyria, đế quốc gian ác đã lưu đày các chi tộc miền Bắc đến những vùng xa xôi.

Đức Giêsu là Đavít mới của chúng ta, là Vua mới của chúng ta, Đấng cai quản Hội Thánh và mọi dân nước — như chúng ta đã cử hành gần đây trong lễ Chúa Kitô Vua. Ngài trị vì trong tâm hồn chúng ta nhờ Thánh Thần, khiến chúng ta vâng phục Ngài vì tình yêu, tự do và nồng nhiệt hơn bất kỳ vị vua trần thế nào từng được tuân phục.

Đức Giêsu là Ađam mới, Đấng đưa chúng ta trở lại Êđen bằng cách ban cho chúng ta được lãnh nhận trái của Cây Sự Sống trong Thánh Thể và những dòng Nước Sự Sống trong Bí Tích Thánh Tẩy, để chúng ta được ăn, được uống và được sống đời đời.

Đức Giêsu là Môsê mới, Đấng dẫn chúng ta thoát khỏi ách nô lệ của tội lỗi và Satan. Ngài dẫn chúng ta vượt qua dòng sông của Bí Tích Rửa Tội bước vào tự do của những người con Thiên Chúa, và thiết lập cho chúng ta một ngôi nhà trên Núi Sion mới — tức là Hội Thánh, Nhiệm Thể và Đền Thờ Mầu Nhiệm của Ngài.

Suy niệm cho bài đọc Tin Mừng: Mt. 3:1-12

Khi ấy, ông Gio-an Tẩy Giả đến rao giảng trong hoang địa miền Giu-đê rằng : “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần.” Ông chính là người đã được ngôn sứ I-sai-a nói tới : Có tiếng người hô trong hoang địa : Hãy dọn sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi.

Ngay cả trong thời của mình, Gioan đã được mọi người nhìn nhận như một ngôn sứ vĩ đại, được dân chúng kính trọng và cả giới lãnh đạo cũng phải e dè. Thế nhưng, Đấng đến sau ông lại cao trọng đến nỗi chính Gioan—một ngôn sứ sánh ngang với Êlia vĩ đại—cũng “không xứng đáng xách dép cho Người”, việc làm của một nô lệ. Ai có thể cao trọng hơn vị ngôn sứ vĩ đại nhất, nếu không phải là Đấng mà vị ngôn sứ ấy loan báo, tức chính Thiên Chúa?

Đấng Đang Đến sẽ thanh tẩy “bằng Thánh Thần và lửa”. Đây rất có thể là một biện pháp văn chương gọi là hendiadys — “một ý qua hai từ” — tức một ý nghĩa được diễn tả bằng hai từ ghép lại. Vì thế ta có thể dịch: “Người sẽ thanh tẩy bằng ngọn lửa của Chúa Thánh Thần” hoặc “ngọn lửa chính là Chúa Thánh Thần”. Nhưng Gioan rõ ràng liên kết “lửa” với phán xét cánh chung: “rơm rạ Người sẽ đốt trong lửa không hề tắt”.

Điều này thật thú vị, vì nó cho thấy các bí tích là những “nếm trước” của cuộc phán xét sau cùng. Theo một nghĩa nào đó, chúng ta khôn ngoan khi được phán xét ngay bây giờ qua các bí tích để khỏi phải chịu phán xét sau này. Trong bí tích Rửa Tội, con người tội lỗi của chúng ta bị phán xét và bị “chết chìm”, để chúng ta không phải chịu cái chết đời đời mai sau.

Tương tự, trong bí tích Thêm Sức, con người tội lỗi của chúng ta được đốt cháy bởi Chúa Thánh Thần để chúng ta không phải trải qua ngọn lửa hỏa ngục sau này. Như thế, Đức Giêsu thật sự “thanh tẩy chúng ta bằng lửa” theo nghĩa cánh chung khi chúng ta gặp gỡ Người trong các bí tích. Các bí tích là nếm trước cuộc phán xét sau cùng.

Đây cũng là lý do Hội Thánh đôi khi áp dụng vạ tuyệt thông: bởi vì lãnh nhận Thánh Thể là một kinh nghiệm có tính “nếm trước” đầy nguy hiểm của cuộc phán xét chung.

Đó chính là hàm ý trong lời cảnh báo của Thánh Phaolô trong 1 Cr 11,27–32:

Vì thế, bất cứ ai ăn bánh hay uống chén của Chúa cách bất xứng thì phạm đến Mình và Máu Chúa. Vì vậy, mỗi người phải tự xét mình, rồi hãy ăn bánh và uống chén ấy. Ai ăn uống mà không phân biệt được thân mình Chúa, thì là ăn uống án phạt cho chính mình. Vì lẽ đó mà nhiều người trong anh em yếu đuối, bệnh tật, và không ít người đã chết. Nhưng nếu chúng ta xét mình đúng đắn, thì chúng ta sẽ không bị xét xử. Còn khi chúng ta bị Chúa xét xử, ấy là để được sửa dạy, hầu khỏi bị kết án cùng với thế gian.

Tóm lại, bài Tin Mừng hôm nay cho chúng ta thấy chân dung Đức Giêsu qua cái nhìn của Gioan Tẩy Giả, và Gioan thấy Chúa chúng ta như Đấng Phán Xét cánh chung, Đấng thanh tẩy bằng “lửa” của thời sau hết. Điều này đem lại cho chúng ta một cái nhìn rất nghiêm túc về các bí tích và thúc đẩy chúng ta thực hiện một cuộc xét mình chân thành, siêng năng lãnh nhận Bí Tích Hòa Giải, kẻo chúng ta tham dự một cách bất xứng vào bất cứ bí tích nào khác, nhất là Thánh Thể. ---- Dr. John Bergsma, The Word of the Lord: Reflections on the Sunday Mass Readings for Year A